مهدویت در کلام الهی بخش سوم

مهدویت در کلام الهی بخش سوم

بخش سوم:

 

سوره مائده

مائده سفره آراسته به طعام را گويند.
در روايت است كه وقتى حضرت مهدى ارواحنا له الفداء ظهور مى كند، زيورهاى بيت المقدس، تابوت سكينه، مائده بنى اسرائيل و… را بيرون مى آورد.
هنگامى كه ياران خاص عيسى علیه السلام گفتند: اى عيسى بن مريم آيا خداى تو مى تواند، خوانى را از آسمان بر ما فرود آورد، عيسى علیه السلام گفت: از خدا بترسيد و پس از آن همه آيات و بينات، بهانه نگيريد. اگر به راستى ايمان آورده ايد؟ گفتند: مى خواهيم از آن بخوريم و دلهایمان يك جهت شود و بدانيم كه تو در دعوى رسالتت به ما راست گفتى و بر آن گواه باشيم.
عيسى علیه السلام گفت: بار پررودگارا سفره اى را از آسمان فرو فرست كه ما را و مردمان پس از ما را، عيد بود و از سوى تو نشانى باشد و تو بهترین روزى دهندگانى خداوند فرمود: من آن را به شما خواهم فرستاد، ولى پس از آن، اگر كسى كافر گشت وى را عذابى كنم كه هيچ كس را آن چنان عذاب نكرده باشم [1]دانشمندان در اين مائده اختلاف كرده اند كه آيا فرود آمده يا نه. حواريون، پس از آن كه آن شرط سخت و سنگين را مترتب بر آن دانستند، از خواسته خود دست برداشتند، ولى صحيح آن است كه مائده نازل شد اول به دليل اين كه خداوند فرمود: “انى منزلها” و وعده خدا تخلف ناپذير است، دوم به دليل ديگر اخبار مستفيضه كه از پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم و تابعين در اين باره آمده است. دركيفيت آن نيز اختلاف است .
از عمار ياسر از حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم آمده كه آن مائده، نان وگوشت بوده است.
ابن عباس گفته: حضرت عيسى علیه السلام به آنان گفت: سى روز روزه بداريد، آن گاه هر چه از خدا بخواهيد شما را مى دهد. آنان روزه را به انجام رساندند و ملائكه، هفت گرده نان و هفت ماهى آوردند و همه مردم از آن خوردند تا سير شدند.
اين قول از امام باقر علیه السلام نيز نقل است. قتاده گفته است كه: هر صبح و شام، آن مائده بر ياران عيسى علیه السلام نازل مى شد [2]

---

[1]سوره مائده، 112.
[2]معارف و معاريف ج 9 ص 3.

 

 

سوره مریم

سعد بن عبدالله قمى مى گويد: به امام عصر ارواحنا له الفداء عرض كردم: اى فرزند رسول خدا تأويل آیه كهيعص[1] چيست؟ فرمود: اين حروف از اخبار غيبى است خداوند زكريا را از آن مطلع كرده و بعد از آن، داستان آن را به حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم
بازگفته است…
داستان از اين قرار است كه: زكريا از پرورد گارش درخواست كرد كه “اسماء خمسه طیبه را به وى بياموزد.
خداوند، جبرئيل را بر اوفرو فرستاد و آن اسماء را به او تعليم داد.
زكريا چون نام هاى محمد، على، فاطمه و حسن علیه السلام را ياد مى كرد، اندوهش برطرف مى شد وگرفتارى اش از بين مى رفت. و چون حسين علیه السلام را ياد مى كرد، بغض و غصه، گلويش را مى گرفت و مى گريست و مبهوت مى شد.
روزى گفت: بارالها چرا وقتى آن چهار نفر را ياد مى كنم، آرامش مى يابم و اندوهم برطرف مى شود؟ اما وقتى حسين را ياد مى كنم، اشكم جارى مى شود و ناله ام بلند مى گردد؟ خداى تعالى او را از اين داستان آگاه كرد و فرمود: كهيعص كاف اسم كربلا و هاء رمز هلاکت عترت طاهره است، و ياء نام يزيد ظالم بر حسين علیه السلام و عين اشاره به عطش و صاد نشان صبر او است .
زكريا وقتى اين مطلب را شنيد، غمگين شد و تا سه روز از عبادتگاهش بيرون نيامد، و به كسى اجازه ندادكه نزد او بيايد . گريه و ناله سر داد و چنين نوحه كرد: بار الها از مصيبتى كه براى فرزند بهترين خلايق خود، تقديركرده اى دردمندم. خدايا آيا اين مصيبت را بر آستانه او نازل مى كنى؟ آیا جامه اين مصيبت را بر تن على و فاطمه مى پوشانى آیا اين فاجعه را بر ساحت آنان فرود مى آورى؟ بعد از آن گفت: بارالها فرزندى به من عطا كن تا در پيرى چشمم به او روشن شود و او را وارث و وصی من قرار ده آنگاه مرا دردمند اوگردان همچنان كه حبيبت محمد را دردمند فرزندش گرداندى .
خداوند، يحيى را به او بخشيد و او را دردمند وى ساخت. و دوره حمل يحيى شش ماه بود و مدت حمل امام حسين علیه السلام نيز شش ماه بود و براى آن نيز قضيه اى طولانى است [2] .
آيه 75: حتی اذا راوا ما يوعدون اما العذاب واما الساعة ….”،؟ يعنى: تا وقتى آن چه به آنان وعده داده مى شود: يا عذاب يا قيامت را ببينند امام صادق علیه السلام فرمودند: منظور از ساعة، قيام قائم است. [3]

---

[1] سوره مریم، آیه1
[2] كمال الدين ج2 ص 420.
[3]بحارالانوا ر، ج 51ص63

 

 

سوره ملک

ماء معین از القاب حضرت مهدى ارواحنا له الفداء و به معناى آب روان در زمين است [1] .
در قرآن آمده است:قل ارايتم ان اصبح ماؤکم غورا فمن ياتيکم بماء معين [2] بگو اگر آب هاى سرزمين شما فرو رفت، چه كسى براى شما آب روان مى آورد؟
از امام رضا علیه السلام درباره اين آيه سؤال شد، حضرت فرمودند: “مأوكم يعنى ابوابكم “كه مراد از آن امامان هستندكه هركدام ابواب الهى بين او و خلق اويند [3]. اگر هركدام از اين درهاى رحمت الهى بسته شود، سرچشمه حيات معنوى انسان بسته مى شود.
امام محمد باقر علیه السلام نيز در تأويل آيه محل بحث مى فرمايد: آين آيه درباره امام قائم ارواحنا له الفداء نازل شده است. مي گويد : اگر امامتان از شما غايب گردد و ندانيد كجاست چه كسى براى شما امام مى فرستد كه اخبار زمين و آسمان و حلال و حرام خدا را براى شما بياورد
سپس فرمود: سوگند به خدا، تأويل اين آيه نيامده و سرانجام خواهد آمد [4]
در روايتى است كه عمار از پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم سؤال كرد كه مهدى كيست؟ حضرت فرمودند: اى عمار خداوند تبارك و تعالى با من پيمان بسته كه از صلب حسين، نه امام بيرون آورد، و نهمين آن ها از مردم پنهان مى شود سپس همين آيه را تلاوت كردند و فرمودند: غيبتى طولانى دارد، به گونه اى كه گروهى از عقيده شان بر مى گردند وگروه ديگر ثابت قدم مى مانند پس وقتى آخر الزمان شود، خروج كند و دنيا را پر از قسط و عدل مى كند، همان طوركه از ظلم و جور پر شده است. بنابر اين ظاهر آيه مربوط به آب جارى است كه مايه حيات موجودات زنده است و باطن آيه مربوط به امام علم و عدالت جهان گستر اوست كه آن نيز مايه حيات جامعه انسانى [5]
اما وجه تشبيه آب به امامان معصوم اين است كه همان طور كه آب رحمت الهى و مايه حيات مادى انسان ها است و بدون آب نمى توان زندگى كرد، امامان معصوم نيز رحمت خداوند و وسيله اى براى وجود حيات روحانى انسان ها و سلامت جامعه اند.
به همين جهت در حديثى است كه ابو حمزه از امام صادق علیه السلام سؤال كرد: آيا زمين بدون امام باقى مى ماند؟ حضرت فرمود: اگر زمين بدون امام باشد، آن را فرو مى برد [6] آب وسيله اى براى زدودن پليدى هاى درونى و شرك و جهل وگناه است. آب با فرو رفتن در زمين در آن ذخيره مى شود تا با برنامه ريزى دقيق موجودات زنده از آن بهره مند شوند. حضرت مهدى ارواحنا له الفداء نيز با غيبت خود ذخيره اى براى جهانيان است تا با ظهور خود در موقع مناسب، دنيا با بهره گيرى از وجودشان، راه تكامل و معنويت را پيش بگيرد و مردم به سعادت برسند .
البته بايد توجه داشت كه آب پنهان در زمين، بدون تلاش و تحمل رنج و زحمت به دست نمى آيد. هرگاه انسان احساس تشنگى كند و در زمين، آبى براى آشاميدن نيابد، براى رسيدن به آب هاى زيرزمينى به حفر چاه و قنات مى پردازد. ظهور حضرت مهدى اروحنا له الفداء نيز زمانى تحقق مى يابدكه مردم مشتاق عدالت شوند و با تلاش خود مقدمات آن را فراهم كنند. در اين ميان فقط مؤمنان واقعى هستند كه فقدان وجود آن حضرت را احساس مى كنند و تشنه وصال اويند. همچنان كه امام رضا علیه السلام مى فرمايد: چه بسيارند مؤمنان اندوهگين و بسيار تشنه كه هنگام فقدان آن آب روان غمناك هستند [7].

---

[1] نجم الثاقب باب دوم
[2]سوره ملک 30
[3]بحار الانوار ج24ص100
[4]تفسيرنورا لثقلين ج 5؟ ص 387.
[5]تفسير نمونه ج24ص360
[6]كافى، ج 1، ص 179.
[7]بحار الانوار ج52ص28

 

 

 

سوره نساء

آيه 159: و ان من اهل الکتاب الا ليومنن به قبل موته و….
و هيچ يك از اهل كتاب نيست جز اين كه پيش از مرگ، به او ايمان مى آورد.
درباره ضمير “مَوتهِ ” دو احتمال است؟ يكى اين كه به اهل كتاب برگردد و ديگر اين كه به حضرت عيسى علیه السلام بنابر احتمال اول، معناى آيه شريفه اين است كه “احدى از اهل كتاب نيست جز اين كه پيش از مرگ، به حضرت عيسى علیه السلام ايمان آورد” و بنابر احتمال دوم، معناى آيه چنين خواهد بود احدى از اهل كتاب نيست جز اين كه پيش از مرگ حضرت عيسى علیه السلام به او ايمان خواهد آورد. ” برخى از مفسران اهل سنت كه احتمال اول را برگزيده اند ناچار شده اند كه توجيهات عجيبى را در مورد آيه شريفه ملتزم شوند، ولى بنا بر احتمال دوم، معناى آيه بسيار روشن است . چون طبق عقيده قطعى مسلمانان، حضرت عيسى علیه السلام هنوز زنده است و پس از ظهور حضرت بقية الله او نيز از آسمان نازل شده و از ياران و اصحاب آن حضرت خواهد بود[1] وچون به حضرتش اقتدا مى نمايد، نصارى نيز به جهت اقتداى حضرت عيسى علیه السلام به حضرت صاحب الامر ارواحنا له الفداء در نماز، به آن حضرت ايمان مى آورند و يهود نيز به حضرت مهدى ارواحنا له الفداء مى گروند.

---

[1]تفسير درالمنثور، ج2 ص 427.

 

 

 

 

سوره نصر

فتح از القاب حضرت و به معناى پيروزى است.
روايت است كه در آيه شريفه اذا جاء نصر الله والفتح[1] مراد از فتح، قائم ارواحنا له الفداء است.

 

 

سوره نور

روايت شده از جابر بن عبدالله انصارى كه گفت: در مسجد كوفه داخل شدم، در حالى كه اميرالمؤمنين علیه السلام با انگشتان مبارك خود مى نوشت و تبسم مى فرمود.
گفتم: يا اميرالمؤمنين علیه السلام چه چيز شما را به خنده آورده است؟
فرمود: عجب دارم از آن كه اين آيه را مى خواند، ولى به حق، به آن معرفت ندارد.
گفتم: كدام آيه فرمود: الله نور السَموات و الارض، تا آخر مثل نوره كمشكوة، “مشكوة” محمد صلی الله علیه و آله و سلم است .
فیها مصباح، منم مصباح .
زجاجة الزجاجة حسن و حسين علیه السلام هستند.
كانهاكوكب درى على بن الحسين علیه السلام.
ويوقد من شجرة مباركة محمد بن على علیه السلام است.
زيتونه، جعفر بن محمد علیه السلام است
لا شرقیه موسى بن جعفر علیه السلام است.
ولا غربیه على بن موسى الرضا علیه السلام است.
یكاد زيتها يضء محمد بن على علیه السلام است.
لو لم تمسسه نار على بن محمد علیه السلام است .
نور على نور حسن بن على علیه السلام است.
ويهدى الله لنوره من يشاء قائم مهدى ارواحنا له الفداء است . [1]
در پاره اى از اخبار معراج آمده است كه نور آن حضرت، در عالم اظله ميان انوار ائمه علیه السلام مانند ستاره اى درخشان بود در بين سايركواكب .[2]

---

[1] سوره نور. نجم الثاقب باب دوم
[2] همان

 

 

سوره هود

آيه86 بقيت الله خير لکم ان کنتم مؤمنين….
يكتا بازمانده خدا براى شما بهتر است، اگر مؤمن هستيد.
امام باقر علیه السلام در تأويل اين آيه شريفه مى فرمايد: “هنگامى كه مهدى ظاهر شود… اولين سخنى كه بر زبان مباركش جارى مى شود اين آيه شريفه است “[1]

---

[1] بحارالانوار ج52 ص 192

 

 

سوره واقعه

مد هامتان[1]دو باغ سبز و سيراب كه از غايت سبزى به سياهى مى زند.
آيه اى است از سوره مباركه رحمن.
يونس بن ظبيان می گويد: از امام صادق تأويل اين آيه را پرسيدم. فرمود: باغ هاى درخت خرما در عصر ظهور مهدى ، يا قبل از ظهور اَن حضرت بين مكه و مدينه به هم پیوسته مى شوند.

---

[1] سوره واقعه، آیه64

 

 

 

 

 

مسبحات

عنوان دسته اى از سوره هاى قرآن كريم است كه با تسبيح خداوند آغاز مى شود.
اين سوره ها عبارتند از: بني اسرائيل ، حديد، صف، حشر, جمعه، تغابن و اعلی
اما م باقر علیه السلام در باب فضيلت اين سوره ها فرمود: هركس همه مسبحات را پيش از آن كه بخوابد، تلاوت نمايد، نمى ميرد تا حضرت مهدى ارواحنا له الفداء را درك كند و چنانچه مرد، در پناه و همسايگى رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم خواهد بود[1]

---

[1]ثواب الاعمال ص148 .