تقویم عبادی محرم

تقویم عبادی محرم

چرا محرم؟!

پیش از اسلام عرب، جنگ در این ماه را حرام می دانست و ترک مخاصمه می کرد; لذا از آن زمان این ماه بدین اسم نامگذاری شد . ⁽¹⁾ و روز اول محرم را اول سال قمری قرار دادند . ⁽²⁾ در توضیح اینکه چرا ماه های دیگر که جنگ در آنها حرام است، محرم نامیده نمی شود می توان گفت: چون ترک جنگ از این ماه شروع می شد به آن محرم گفتند .

این ماه در مکتب تشیع یادآور نهضت حضرت سید الشهدا و حماسه ی جاودان کربلاست .

این ماه، یادآور دلاورمردی های یاران باوفای اباعبدالله الحسین علیه السلام، فداکاری های زینب کبری علیها السلام، حضرت سجاد علیه السلام و همه ی اسرای کاروان امام حسین علیه السلام است . این ماه، یادآور خطبه ها و شعارهای آگاهی بخش سالار شهیدان، نطق آتشین حضرت زینب علیها السلام و خطابه ی غرای زین العابدین علیه السلام است .

این ماه، یادآور استقامت حبیب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است .

آری این ماه، ماه پیروزی حق بر باطل است .

محرم از منظر ائمه علیهم السلام

از امام هشتم شیعیان چنین نقل شده است:

«وقتی محرم فرامی رسید، پدرم خندان دیده نمی شد، حزن و اندوه تا پایان دهه ی اول بر او غالب بود و روز عاشورا، روز حزن و مصیبت و گریه ایشان بود .» ⁽³⁾

همچنین حضرت امام رضا علیه السلام درباره ی عاشورا می فرماید:

«کسی که عاشورا روز مصیبت و اندوه و گریه اش باشد، خداوند قیامت را روز شادمانی و سرور او قرار خواهد داد . ⁽⁴⁾

شب اول ماه محرم

1 – نماز: این شب چند نماز دارد که یکی از آنها به شرح ذیل است:

دو رکعت، که در هر رکعت بعد از حمد، یازده مرتبه سوره ی اخلاص خوانده شود .

در فضیلت این نماز چنین آمده است: «خواندن این نماز و روزه داشتن روزش موجب امنیت است و کسی که این عمل را انجام دهد، گویا تمام سال بر کار نیک مداومت داشته است . ⁽⁵⁾

2 – احیای این شب . ⁽⁶⁾

3 – نیایش و دعا . ⁽⁷⁾

روز اول محرم

اول محرم هر سال اولین روز سال قمری است . از امام محمد باقرعلیه السلام روایت شده است: آن که این روز را روزه بدارد، خداوند دعایش را اجابت می کند، همانگونه که دعای زکریا علیه السلام را اجابت کرد . ⁽⁸⁾

دو رکعت نماز خوانده شود و پس از آن سه بار دعای زیر قرائت گردد:

«اللهم انت الاله القدیم وهذه سنة جدیدة فاسئلک فیها العصمة من الشیطان والقوة علی هذه النفس الامارة بالسوء» ⁽⁹⁾

بارالها! تو خدای قدیم و جاودانی و این سال، سال نو است، از تو می خواهم که مرا در این سال از شیطان حفظ کنی و بر نفس اماره (راهنمایی کننده) به بدی پیروز سازی .

روز دوم محرم

در چنین روزی کاروان امام حسین علیه السلام در سال 61 ه ق وارد سرزمین کربلا شد و با ممانعت لشکر حر مجبور به توقف در آنجا گردید . ⁽¹⁰⁾

روز سوم محرم

از پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم نقل شده است:

«هر کس در این روز روزه بگیرد، خداوند دعایش را اجابت کند ⁽¹¹⁾ »

در آن روز سپاه عمربن سعد وارد کربلا شد .

روز چهارم محرم

بی نتیجه بودن مذاکره حضرت سید الشهداء علیه السلام با عمربن سعد برای وادار کردن لشکر وی به ترک جنگ و دعوت او و لشکرش جهت ملحق شدن به سپاه اسلام .

روز هفتم محرم

روزه گرفتن مستحب است .

روز نهم محرم

تاسوعای حسینی، روز محاصره ی امام حسین و اصحابش در سرزمین کربلا توسط سپاه شمر . ⁽¹²⁾

شب عاشورا

1 – چند نماز برای این شب در روایات آمده است که یکی از آنها چنین است:

چهار رکعت نماز که در هر رکعت بعد از سوره ی حمد، 50 بار سوره ی اخلاص خوانده می شود . پس از پایان نماز، 70 بار «سبحان الله والحمدلله ولااله الاالله والله اکبر ولاحول ولاقوة الا بالله العلی العظیم » خوانده شود . ⁽¹³⁾

2 – احیای این شب کنار قبر امام حسین علیه السلام . ⁽¹⁴⁾

3 – دعا و نیایش . ⁽¹⁵⁾

روز عاشورا

1 – عزاداری بر امام حسین علیه السلام و شهدای کربلا، در این مورد از امام رضاعلیه السلام نقل شده است:

هر که کار و کوشش را در این روز، رها کند، خداوند خواسته هایش را برآورد و هر که این روز را با حزن و اندوه سپری کند، خداوند قیامت را روز خوشحالی او قرار دهد . ⁽¹⁶⁾

2 – زیارت امام حسین علیه السلام ⁽¹⁷⁾

3 – روزه گرفتن در این روز کراهت دارد; ولی بهتر است بدون قصد روزه، تا بعد از نماز عصر از خوردن و آشامیدن خودداری شود . ⁽¹⁸⁾

4 – آب دادن به زائران امام حسین علیه السلام ⁽¹⁹⁾

5 – خواندن سوره اخلاص هزار مرتبه ⁽²⁰⁾

6 – خواندن زیارت عاشورا ⁽²¹⁾

7 – گفتن هزار بار «اللهم العن قتلة الحسین » علیه السلام ⁽²²⁾ .

روز دوازدهم محرم

ورود کاروان اسیران کربلا به کوفه و شهادت حضرت سجاد علیه السلام در سال 94 ه ق

روز بیست و یکم محرم

1 – روز ازدواج حضرت علی علیه السلام و حضرت زهرا علیها السلام در سال سوم قمری

2 – روزه ی این روز مطلوب است . ⁽²³⁾

پی نوشت

1) مصباح کفعمی، ص 509 .

2) فرهنگ عاشورا، ص 405، جواد محدثی .

3) وسائل الشیعه، ج 5، ص 394، حدیث 8 .

4) همان، حدیث 7 .

5) بحارالانوار، ج 98، ص 333، وسائل الشیعه، ج 5، ص 294، حدیث 1 مفاتیح الجنان، ص 286 .

6) مصباح المتهجد، ص 783 .

7) بحارالانوار، ج 98، ص 324 .

8) عروة الوثقی، ج 2، ص 243 – وسائل الشیعه، ج 7، ص 347، حدیث 3 .

9) بحارالانوار، ج 98، ص 334 .

10) فرهنگ عاشورا، ص 406 .

11) عروة الوثقی، ج 2، ص 242 – وسائل الشیعه، ج 7، ص 348 .

12) وسائل الشیعه، ج 7، ص 339، حدیث 1 .

13) همان، ص 295، حدیث 4 و 5 .

14) بحارالانوار، ج 98، ص 340 .

15) همان، ص 338 .

16) بحارالانوار، ج 98، ص 43، حدیث 5 .

17) کامل الزیارات، ص 174، حدیث 5 و 6 .

18) وسائل الشیعه، ج 7، ص 338، حدیث 7 .

19) کامل الزیارات، ص 174، حدیث 5 .

20) وسائل الشیعه، ج 7، ص 339، حدیث 8 .

21) کامل الزیارات، ص 174 .

22) مفاتیح الجنان، ص 289 .

23) بحارالانوار، ج 98، ص 345، حدیث 1 .